Di tích lịch sử văn hóa Đình Dư Hàng-TG Dương Anh Dũng

Vùng đất Dư Hàng Kênh xưa kia vốn là gò bãi, đầm lầy, ven sông Lạch Tray, năm 938 Đức Vương Ngô Quyền chọn làm một trong những nơi đóng quân, đánh trận Bạch Đằng diệt quân Nam Hán. Đến thế kỷ thứ 10, đất đủ độ cứng, cư dân về hội tụ thành làng xóm. Năm 1215-1248 hình thành Trang ấp gọi tên là Trang Kênh Dương thuộc huyện Nghi Dương tỉnh Đông. Năm 1427 đổi tên là làng Hàng Kênh (ngày nay là Phường Dư Hàng Kênh cùng 7 phường khác của quận Lê Chân và 2 phường của Quận Ngô Quyền Hải Phòng).

Đời nhà Mạc, năm 1564 làng Hàng Kênh được chia tách thành hai làng. Thôn Bắc, thôn Đông, thôn Trung, Thôn Nam giữ nguyên tên cũ làng Hàng Kênh, thôn Đoài và một phần thôn Nam thành làng mới lấy tên là làng Dư Hàng.

Sinh thời, cụ Vũ Chí Thắng người làng, học rộng tài cao giúp nhà Trần đánh giặc Nguyên – Mông, được phong chức Điện Tiền Đô Chỉ Huy Sứ cai quản cấm vệ binh, sau cáo lão về quê chiêu tập dân lưu tán, chu cấp giúp đỡ người nghèo khó khôi phục lại Trang Kênh Dương, cụ mất ngày 18 tháng giêng năm 1325, dân làng tôn là Bản Thổ Phúc Thần, năm 1330 làng lập Đền, Miếu thờ cụ ở thôn Đoài. Thời Lê sơ thế kỷ thứ XV làng Hàng Kênh làm đình Nhân Thọ bằng tranh tre lợp cỏ gianh tại Đồng Hậu – Thôn Bắc thực hiện chức năng tín ngưỡng, hành chính, văn hóa ở địa phương và thờ cụ làm “Bản thổ phúc thần”.

Khi chia tách, làng Hàng Kênh, được lấy đình Nhân Thọ và tượng Thánh, làng Dư Hàng lấy chùa Phúc Lâm và cỗ kiệu Bát Cống. Miếu không chia được, thờ chung gọi là miếu Hai Xã. Do không có Đình, năm 1569, thời Lê Trung Hưng, làng Dư Hàng đã xây đình Dư Hàng bố cục hình chữ “Đinh” để cùng làng Hàng Kênh thờ cụ Vũ Chí Thắng.

Năm 1764 làng Dư Hàng xây nhà Văn Chỉ của hàng Huyện để thờ Tiên hiền, Hậu phối…

Năm 1853 Vua Tự Đức năm thứ 6 sắc phong Ngô Vương Quyền là Thành Hoàng làng của 17 xã thuộc lục tổng xưa có dấu tích của Ngài, trong đó có Hàng Kênh và Dư Hàng.

Năm 1845 làng Hàng Kênh nâng cấp Tư Văn thành Từ Vũ (nâng quy mô ba gian thành 5 gian hai chái to đẹp như hiện nay). Sau năm 1853 dân làng chuyển Thần vị và tượng cụ Vũ Chí Thắng về thờ. Từ đấy, Miếu Hai Xã và hai Đình thuộc hai làng đều thờ Ngô Vương Quyền.

Năm 1827 đình Dư Hàng được trùng tu lần thứ nhất giữ nguyên kiểu dáng như cũ.

Năm 1907 cụ Quan Huyện Dương Văn Sách và cụ Chánh Tổng Phạm Quang Tịch đứng đầu cùng dân làng xây lại đình Dư Hàng to đẹp mang bố cục hình chữ “Công” làm thêm ba gian hậu cung, cột cao thêm một thước hết 10.524 nguyên tiền cổ quy ra 3580 lượng vàng. Tổng diện tích của Đình quản lý là 3780 m2. Từ năm 1945 do chiến tranh, sắc phong chung của hàng Tổng không rước luân lưu nữa, Đình Dư Hàng từ đấy được giữ 7 đạo sắc của các vua triều Nguyễn phong cho Ngô Vương Thiên tử, từ Gia Long năm thứ 9 (1811) đến Khải Định năm thứ 9 (1924), được Bộ Văn Hóa đánh giá là bảo vật quốc gia.

Qua năm tháng chiến tranh, loạn lạc và sau thời cải cách ruộng đất, Đình bị xâm hại và xuống cấp nghiêm trọng, có khả năng phải dỡ bỏ. Năm 1986 cụ Nguyễn Thị Phúc (dâu họ Dương) đầu đơn cùng đại diện các dòng họ và dân làng xin giữ lại Đình để tu sửa. Được chính quyền địa phương đồng thuận, cụ Phúc dẫn đầu cùng các già làng đi quyên cúng khắp mọi miền và đóng góp của dân làng được 2.519 triệu đồng, hàng trăm khối gỗ, hàng nghìn công để tu tạo lại Đình. Tổng giá trị quy ra hơn nghìn lượng vàng.

Ông Phạm Quốc Chí nguyên phó bí thư Đảng ủy, chủ tịch Ủy ban Hành  Chính xã làm trưởng ban tu tạo Đình, thời gian tu tạo từ năm 1989 đến năm 1992 thì hoàn thành. Được bộ Văn Hóa Thông tin và Thể thao cấp bằng xếp hạng là di tích Lịch Sử – Văn Hóa cấp quốc gia số 983/QĐVH ngày 4-8-1992. Sau khi khánh thành Đình, Ban tu tạo được đổi tên thành Ban quản lý di tích.

Dân làng khôi phục mọi nghi lễ thờ cúng tế rước như lệ cổ, đặc biệt là dịp lễ hội kỷ niệm ngày Thánh hóa 18 tháng giêng âm lịch hàng năm.

Năm 2008 kiện toàn Ban quản lý di tích, bổ xung ông Dương Anh Dũng làm phó ban, lập tờ trình xin dự án trùng tu đình Dư Hàng. Năm 2010 dự án được phê duyệt tổng mức đầu tư là 34.014 triệu đồng bằng ngân sách nhà nước. Bộ Văn Hóa và UBND Thành Phố cấp dần từ năm 2011-2015 được 20 tỷ. Ban quản lý Đình đã thực hiện xã hội hóa, huy động công đức được 1.380 triệu đồng, bổ xung kinh phí để xây cổng, trồng cây đa, cột cờ, xây nhà “giải vũ” (Tả vu), làm mái Tam quan, lâu quan, lầu Chúa, nhà bếp và mua sắm đồ thờ tự. Diện tích Đình theo quy hoạch được duyệt là 3780 m2, hiện nay còn quản lý là 2450,3 m2 (trong đó khu vực I bất khả xâm phạm là 2164,7 m2, khu vực II cảnh quan là 285,6 m2, diện tích giảm 1329,7 m2, thành phố trưng dụng làm vườn hoa, đường đi và nhân dân sử dụng thuộc khu vực I của Đình không giải tỏa được.

Ngày nay đình Dư Hàng đã được trùng tu cơ bản hoàn chỉnh, “Khang trang tố hảo”. Xứng đáng là di tích Lịch Sử Văn Hóa quý giá của dân làng, Thành phố và Quốc gia dân tộc.

Ông Dương Anh Dũng phó trưởng ban và ông Phạm Quốc Chí cố vấn Ban Quản lý Di tích Lịch Sử – Văn Hóa đình Dư Hàng, sưu tầm biên soạn bản lịch sử di tích đình Dư Hàng để lưu lại cho thế hệ mai sau.

  Dư Hàng Kênh mùa Xuân năm Canh Tý

Ngày 01 tháng 01 năm 2020

T/M Ban QLDTLS Đình Dư Hàng

 

 

 

 

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *