Lịch sử họ Hoàng

Họ Hoàng- Huỳnh()

Họ Hoàng (tên gọi được ghép bằng bốn chữ: Nhất, Bát, Thảo, Điền đem sắp xếp gọn lại mà thành 一入廿田。黃).

Họ Hoàng là dòng họ lâu đời nhất của Trung Quốc, có từ thuở hồng hoang. Do loạn phương bắc, dòng họ di chuyển đến tập trung ở nam sông Dương Tử. Sau khi nhà Thanh diệt nhà Minh cùng các họ khác, di chuyển xuống phương Nam vào nước ta thành tổ tiên họ Hoàng. Vì có nhiều người cùng đến Việt Nam thuộc nhiều thời kỳ khác nhau nên hiện nay họ Hoàng ở nước ta có nhiều nhánh, nhiều nguồn không cùng huyết thống.

Họ Hoàng ở Việt Nam có từ lâu đời. Thời Hai Bà Trưng có nữ tướng Hoàng Thiều Hoa. Cuối đời Đường có bà Hoàng Thị Chúc, vợ của quan thứ sử Vũ Hồn. Từ thời Lý trở về sau, người họ Hoàng đã có mặt khá đông đảo.

Ở Việt Nam hiện nay ghi nhận có 6 dòng họ Hoàng có bề dày lịch sử hơn 600 năm. Riêng dòng cụ tổ Hoàng Tá Thốn ở Nghệ An, là 700 năm. Phần lớn các họ Hoàng ở miền Bắc đều ghi trong gia phả nguồn gốc của họ là ở Giang Hạ-Trung Quốc.

Bên cạnh đó còn một số chi họ Hoàng có lịch sử khoảng 400 năm gần đây, là hậu duệ của họ Mạc. Nhà Mạc bị Trịnh Tùng dứt ngôi vào năm 1592. Vương triều đã chạy lên Cao Bằng, Lạng Sơn tiếp tục chống cự và tồn tại trên ba đời. Con cháu họ Mạc còn lại phân tán khắp nơi, thay tên đổi họ để tránh họa tuyệt diệt dưới tay nhà Trịnh.

Vì thấy chữ Hoàng viết rất gần giống chữ Mạc (黃- 漠) nên một số người họ Mạc đổi ra họ Hoàng là chính và nhiều họ khác như Bế, Bùi, Cát, Chữ, Đoạn, Đoàn, Đặng, Đỗ…  Như thế, giữa người họ Hoàng và người các họ nói trên có cùng sợi dây huyết thống.

Như nhiều dòng họ khác, tuy là chung một gốc nhưng trên cành có trái chua, trái ngọt, trái sâu. Họ Hoàng có những nhân vật anh hùng như Hoàng Hoa Thám, Hoàng Diệu… nhưng cũng có cả những tên phản dân hại nước như Hoàng Cao Khải, Hoàng Trọng Phu, Hoàng Gia Mô…

Ngày nay, các chi họ Hoàng gốc Mạc trải qua 400 năm, sơ bộ cũng có đến 37 tên họ khác nhau với 370 chi họ trong 25 tỉnh thành, con cháu kể tiếp mới được 14-15 đời.

Hình thành từ nhiều nguồn khác nhau, sinh sống ở Việt Nam ở nhiều thời kỳ, vì vậy họ Hoàng cũng rất đông, đến nay chiếm 5,1 % dân số. (Ở Nam Việt Nam, do huý kỵ chúa Nguyễn Hoàng nên họ Hoàng được đọc chệch thành Huỳnh từ hơn 300 năm nay. Nhiều người Hoa khi đăng ký hộ tịch, không dùng phiên âm Hán-Việt để ghi tên mình ra chữ Quốc ngữ, mà dùng phiên âm trực tiếp từ một phương ngôn tiếng Hoa nào đó. Vì thế, tại Việt Nam, họ Hoàng còn có một biến thể khác là Vòng hoặc Voòng).

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *